We blijven rijden?
Saturday, May 31st, 2008
Door MARJOLEIN HENDRIKS van het Algemeen Dagblad
ROTTERDAM – De auto is voor veel Nederlanders heilig, maar hoeveel rek zit er nog in de portemonnee? Een AD-peiling onder bijna 6000 deelnemers bevestigt dat de hoge brandstofprijzen veel onvrede losmaken.
Een meerderheid (78,6 procent) spreekt er schande van en meer dan de helft geeft de overheid de schuld van de dure benzine en diesel.
Ten onrechte? Nee, vindt Paul van Selms van United Consumers. ,,Natuurlijk is het marktwerking, maar de overheid heeft prima instrumenten in handen om te nivelleren.’’
Volgens een vijfde van de ondervraagden is het duurder worden van diesel en benzine onvermijdelijk. Maar volgens energiedeskundige Arnoud van der Slot van consultancybureau Roland Berger is het de vraag hoe acceptabel het belastinggedeelte hierin is.
Dat de overheid als grote schuldige uit de bus komt, heeft volgens oliedeskundige Lucia van Geuns van Instituut Clingendael te maken met het ‘enorm grote stuk accijns’ dat de Nederlandse overheid heft. ,,De ruwe-olieprijs is maar een klein onderdeel. Het hangt ervan af of een overheid daarmee wil meebewegen. In België is de accijns een beetje verlaagd. Maar in Nederland gebeurt dat niet.’’ Ondanks alle kritiek zegt de helft er niet aan te moeten denken zijn auto ooit te laten staan. Wel zeggen veel automobilisten minder of goedkoper te tanken.
Bij United Consumers, dat groepskortingen verzorgt op tanken voor de individuele consument, komen steeds meer aanmeldingen binnen, zegt Van Selms. Maar besparen is makkelijker gezegd dan gedaan, is zijn ervaring. ,,Mensen zeggen: ik laat mijn auto staan bij 2 euro, maar als het moment daar is, blijkt mobiliteit een groot goed. Bovendien slikken we kleine bedragen prima. Dat je drie euro per tankbeurt kunt besparen is niet zichtbaar, terwijl het toch honderd euro of meer per jaar scheelt.’’
Op de vraag hoe de overheid een eventuele accijnsverlaging kan opvangen, antwoordt ruim zestig procent ‘door te bezuinigen op ambtenaren’. Van der Slot zet sowieso vraagtekens bij het beeld dat er een gat moet worden gevuld. ,,Er komt toch meer binnen? Dan hoef je niet te bezuinigen. Je kunt procentueel minder accijns heffen en toch hetzelfde bedrag binnenkrijgen.’’
Dat de geplande accijnsverhoging per 1 juli niet meer valt terug te draaien, raakt volgens Van Selms kant noch wal. ,,Zo’n De Jager die zegt dat hij de wet niet kan aanpassen, die wil gewoon niet. Het is niet goed één product zwaar te belasten.’’ Accijns zijn een keuze van de overheid, vindt Van Geuns. ,,Ik kan niet in de portemonnee van Bos kijken, maar hij is natuurlijk uitgegaan van bepaalde inkomsten. Bij een prijsverhoging kun je aan accijns inleveren, want die pak je via btw weer terug.’’
Speculanten zijn volgens Van der Slot degenen aan wie de hoge prijzen het meest te wijten zijn. ,,De markt is overspannen en dat uit zich in een overreactie. Als bijvoorbeeld een orkaan in de Mexicaanse Golf een boorplatform omver blaast, gaat de olieprijs omhoog, terwijl dit weinig effect heeft op de hoeveelheid brandstof bij de pomp.’’
Jan-Erik van der Werff van het ministerie van Financiën laat weten dat de overheid maar een klein aandeel heeft in de prijsstijging. ,,We weten dat mensen snel naar de overheid wijzen, maar het is toch echt zo dat sinds januari de prijs van bijvoorbeeld diesel 26 cent is gestegen, terwijl daar maar 4 cent meer (btw) van naar de overheid gaat. De hoofdoorzaak van de verhoging van de brandstofprijzen is stijging van de prijzen op de wereldmarkt.’’
